درصد خلوص مواد آزمایشگاهی

خلوص یا خالص بودن به معنای عدم وجود ناخالصی است. در آزمایشگاه‌های شیمی درصد خلوص مواد شیمیایی را اندازه‌گیری می‌کنند تا بتوانند با اطمینان از آنها در آزمایش‌های شیمیایی استفاده کنند. از تست‌های متعددی برای تعیین درصد خلوص مواد استفاده می‌شود، اما در نهایت تمامی آنها عددی را برحسب درصد اعلام می‌کنند که به عنوان درصد خلوص آن ماده شناسایی می‌شود. برای تعیین درصد خلوص، روش‌های بصری ساده‌ای تا تکنیک‌های پیچیده آزمایشگاهی وجود دارد، که به عنوان یک شیمیست می‌توانید از آنها در آزمایشگاه استفاده کنید.

درصد خلوص

درصد خلوص

درصد خلوص چگونه مشخص می‌شود و چه اهمیتی دارد؟

در آزمایشگاه‌ه‌های شیمیایی مواد بسیاری وجود دارد که ترکیبات آنها به همراه درصد خلوص باید بر روی برچسب‌های آنها اعلام شود. اگر درصد خلوص ماده اولیه‌ای که استفاده می‌کنیم، مقداری نباشد که ما نیاز داریم امکان عدم ساخته شدن ماده نهایی زیاد می‌شود، بنابراین باید پیش از شروع به انجام آزمایش به آن دقت کنید.

البته باید به این نکته دقت کنید که علاوه‌بر درصد خلوصی که بر روی بسته نوشته شده است باید بتوانید درصد خلوص را با روش‌های دیگر آزمایشگاهی محاسبه کنید؛ زیرا مواد شیمایی که تولید می‌شوند آنچنان خالص نیستند.

درصد خلوص

درصد خلوص

درصد خلوص چیست؟

برای تعریف درصد خلوص می‌توانیم آن را مقدار ماده خالص در هر 100 گرم از ماده ناخالص تعریف کرد. برای مثال اگر روی یک بسته از سدیم کلرید درصد خلوص را 8.99 درصد گزارش کرده باشند، به این معناست که در هر 100 گرم از این ماده، 8.99 گرم سدیم کلرید وجود دارد.

درصد خلوص

درصد خلوص

روش های تعیین درصد خلوص

برای بدست آوردن درصد خلوص مواد آزمایشگاهی در آزمایشگاه شیمی روش‌های متعددی وجود دارد. با استفاده از زیرنوشت‌های فرمول‌های مواد شیمیایی می‌توانید تعداد مول‌های عنصرهای سازنده آن ماده شیمیایی را بدست بیاورید و پس از آن وزن اتمی عناصری که در آن ماده وجود دارند را توسط وزن اتمی عنصرهای آن بدست می‌آورند. با استفاده از سه روشی که در ادامه آمده‌اند می‌توانید درصد خلوص مواد را بدست بیاورید.

    • در روش اول اگر جرم یک ماده خالص و درصد خلوص آن را داشته باشید می‌توانید جرم ماده دیگر را از طریق معادله بدست بیاورید. پس از آنکه جرم ماده خالص را بدست آوردید می‌توانید درصد خلوص آن را با استفاده از استوکیومتری بدست آورید. به این صورت که جرم ماده خالص را بر جرم ماده ناخالص تقسیم کرده و آن را ضربدر 100 می‌کنیم. نکته‌ای که باید در این روش به آن دقت کنید این است که در صورت موازنه نبودن معادله‌تان، ابتدا آن را موازنه کنید و سپس شروع به محاسبه درصد خلوص کنید.
    • در روشی دیگر شما درصد خلوص را دارید و به مقدار ماده ناخالص نیاز دارید. در این حالت شما می‌توانید با استفاده از رابطه استوکیومتری، مقدار ماده خالص را بدست بیاورید. پس از آنکه مقدار ماده خالص را بدست آوردید، می‌توانید با گذاشتن آنها در فرمول، می‌توانید مقدار ماده ناخالص را بدست بیاورید.
    • در روش سوم شما مقدار ماده ناخالص را دارید و نیازی نیست تا از آن برای بدست آوردن درصد خلوص استفاده کنید. می‌توانید در این حالت با استفاده از روابط استوکیومتری می‌توانید مقدار ماده خالص را بدست بیاورید.
درصد خلوص

درصد خلوص

نتیجه گیری

برای کار کردن در آزمایشگاه شیمی شما نیاز دارید تا درصد خلوص موادی را که با آنها کار می‌کنید را داشته باشید تا بتوانید نتایجی را که مدنظرتان هست بدست بیاورید. گاهی اوقات با نداشتن درصد خلوص مدنظرتان ممکن است نتیجه آزمایش چیزی نباشد که انتظار داشته‌اید.